کتاب «فضا به مثابه پشتیبان (نگاهی به رویکردهای پدیدارشناسانه در هنر مدرن)» نوشته فوآد فراهانی توسط نشر چشمه منتشر و راهی بازار نشر شد.

به گزارش مهر، فراهانی همان‌طور که خود می‌گوید تلاش کرده در صفحات این کتاب، با استفاده از حرکت‌های رفت و برگشتی بین افراد، جریان‌ها، رویدادها و زمان‌های مختلف، ارتباط برخی تحولات هنری را که از قرن بیستم تا امروز متولد شده‌اند، برای مخاطب خود مشخص کند. او می‌نویسد: پیوندها و اشتراکات این جریانات و برنامه‌های زیبایی‌شناسانه با در نظر داشتن آن لحظه در پرتوِ پدیدارشناسی هوسرل در ارتباط با تحویل پدیدارشناسانه، زنجیره‌ای ادامه‌دار را به نحوی شگفت‌آور در برابر چشمانم آشکار ساخت؛ و حال به یاری این شگفتی است که می‌خواهم روایتی از تجربه این حرکت و این پیوستار داشته باشم.

متن کتاب با بیانی از احساس کازیمیر مالِویچ آغاز شده و با گذر از اتوپیای کانستراکتیویسم، در جستجوی تفهیم تجربه ساختن پدیده خالص با مفهوم نور و فضا است؛ باور جنبشی که در دهه ۱۹۶۰ توسط جمعی از هنرمندان کالیفرنیای جنوبی پایه‌گذاری شد. هنر این گروه نه کمیت‌گرا که کیفی توصیف می‌شود و این کیفیت باید احساس و ادراک شود. نویسنده در فصل اول کتاب پیش رو، کانستراکتیویسم را در هنر تشریح؛ و بینش بنیادکاوانه آن را با رویکرد پدیدارشناسانه بررسی کرده است.

عناوین بخش‌های مختلف این کتاب به‌ترتیب عبارت است از: اولِ سخن، جست‌وجوی ابزار جدید بیان، فصل اول (اتوپیای کانستراکتیویسم…)، بعد از جنگ جهانی دوم، فصل دوم (هنر نور و فضا…)، آخرِ سخن.

در فصل دوم کتاب، برخی از هنرمندان معاصر معرفی می‌شوند که در ایران کم‌تر شناخته‌شده هستند. این کار با تعریف پدیدارشناسی به عنوان ابرازی برای رفتن به سراغ سرآغازهای هر شناختی، انجام شده است. هنرمندانی که در فصل دوم کتاب معرفی می‌شوند، با فعالیت در طیف وسیعی از رسانه‌ها، شکل‌های بیانی متعددی را تجربه کرده و موفق شده‌اند ماهیت هنر را به چالش بکشند.

در قسمتی از این کتاب می‌خوانیم:

کنت پانزا در ۱۹۷۲ تورل را ملاقات کرد، سپس شش کار از او در فاصله سال‌های ۱۹۷۲ تا ۱۹۷۳، قبل از نخستین نمایش عمومی آن‌ها خریداری کرد. خرید پانزا تا حد زیادی بر پایه این تصمیم بود: کارهای اتاق _ محیطی که تابه‌حال نمایش داده نشده است و آن‌ها فقط به شکل پیش‌طرح می‌توانستند مورد بررسی قرار گیرند.

کارهای تورل در مجموعه پانزا به نظر می‌رسند واژگان‌شان را تا اندازه‌ای از منابع ایتالیایی گرفته‌اند، همچون آرک به سبک رومن که در معماری ایتالیا بسیار به کار رفته است. روزنه هلالی شکل در سقف در وهله اول بیش‌تر همچون تقویت‌کننده‌ای معمارانه عمل می‌کند تا یک کار نوری مستقل. نیمی از راهروِ طبقه دوم را در محل اصطبلِ تغییرشکل‌یافته پیشین، جایی که کارهای «نور و فضا» ی مجموعه پانزا در آن نصب شده بودند می‌پیمودید.

هنگامی که به سمت پایین تالار ورودی بلند و باریک (نقاشی‌شده با رنگ سفید خالص، در سطحی بی‌عیب و نقص) حرکت می‌کردید، چشم غبار ملایم هوایی را مشاهده می‌کرد که در نزدیکی‌تان ضخیم‌تر و انبوه‌تر می‌نمود و در انتهای راهرو _ آن دورتر_ درخشان و غرق در نور، به هلالی تمام‌عیار منتهی می‌شد. همچنان که به سوی هلال پیش می‌رفتید، به‌آرامی گشوده می‌شد و آسمانی پر از ابر در فرمی تخم‌مرغی آشکار می‌گردید. این حداقل چیزی بود که آن‌جا مشاهده می‌کردید؛ تأثیر آن کار چنان قدرتمند بود که به نوعی نوری روحانی را در ذهن متبادر می‌ساخت.

این کتاب با ۳۱۱ صفحه مصور، شمارگان ۳۵۰ نسخه و قیمت ۵۰ هزار تومان منتشر شده است.

اسکار ماتسرات زندگی خود را از روز تولد تا بستری شدن در آسایشگاه روانی، که تا به امروز در آن اقامت دارد، ترسیم می‌­کند... برخلاف ناهنجاری جسمانی، خصوصیتی خیال­‌انگیز به او اعطا شده است که از مرحله جنینی دارای پختگی کامل فکری باشد... رابطه‌­اش با دیگران به تمامی مبتنی بر طبل زدن «کودکانه»ای است که در آن استاد است... سی سال تاریخ آلمان بر طبل حافظه توصیف شده است. ...
زمانی بود که ما حتی جرات پچ پچ کردن هم نداشتیم... غرور ناخواسته‌ای از دستیابی به کهکشان‌ها داریم؛ در حالی که فقر و بدبختی هم در کشورمان داریم... ما فقط از این می‌ترسیم که نکند از گله عقب بمانیم... ما متهم هستیم، فقط ما... ساده ترین و قابل دسترس‌ترین کلید برای آزادی در این نکته قرار دارد، در عدم مشارکت شخصی در دروغ... این مسیر خیلی آسان‌تر از اعتصاب غذا یا شورش است. ...
رویایی که در سال ۱۹۳۱ بنیاد آمریکایی نابینایان و کتابخانه کنگره با تولید کتاب‌های گویا با عنوان «کتاب برای نابینایان» آن را محقق کرد... در دهه ۵۰ و ۶۰ خورشیدی شرکت‌هایی مانند ۴۸ داستان، سازمان صدا سرا، انتشارات قصه جهان‌نما و شهر داستان، تولید کتاب‌های صوتی را به‌صورت نوار شروع کردند ... یک موسسه برای اینکه پول کمتری به راوی بدهد، از صدای کسانی استفاده کند که حتی خواندن ساده از روی کتاب را هم بلد نیستند! ...
سال‌ها بعد، یک نفر باید پیدا شود و خاطرات ما نویسندگان از سانسور را بنویسد... داستان خوب داستانی است که وضعیت بشری را بازگو می‌کند... دخترم به دنیا آمده بود و من دچار افسردگی بعد از زایمان شده بودم. یک شب که احساس می‌کردم، درهای بهشت بر رویم باز شده است، با خود گفتم که تجربه‌های بسیار زیادی بر روی دوشم سنگینی می‌کند. تجربه‌هایی کابوس‌ناک و تلخ... می‌خواستم این کابوس‌ها را به بچه‌هایم منتقل کنم و به همین دلیل شروع به نوشتن کردم ...
ادبیات دفاع مقدس از جنگ تابلویی زیبا برایم رقم زده بود؛ تابلویی سرشار از معنویت، انسانیت، صفا و برادری... به‌تدریج جنگ برایم به یکی از وحشتناک‌ترین رویدادها بدل شد و دریافتم نترسیدنم از جنگ محصول گرفتاری در عاطفه‌ها بوده... ادبیات دفاع مقدس شجاعت و نبردِ ستودنی رزمنده‌های عزیزِ ایرانی در خلیج‌فارس با آمریکایی‌ها در سال‌های پایانی جنگ را روایت می‌کرد اما چندان از صدها میلیون دلار خسارت عملیات‌های تلافی‌جویانه‌ی آمریکایی‌ها در نابودی سکوهای نفتی ایران سخن نمی‌گفت. ...