کتاب «رساله‌های تیراندازی» با تصحیح مهران افشاری توسط نشر چشمه منتشر و راهی بازار نشر شد.

به گزارش مهر،‌ با وجود این‌که تاریخ نگارش چنین رساله‌هایی به دوران ساسانیان و پیش از ظهور اسلام مربوط می‌شود، پس از اسلام هم رساله‌های فارسی و عربی زیادی درباره تیراندازی، کمانداری و جنگاوری نوشته شد. در نسخه‌های خطی از رساله‌های تیراندازی با عناوینی چون «قوس‌نامه» یا «رساله‌های قوسیه» یاد شده است.

رساله‌هایی که نسخه تصحیح‌شده‌شان در کتاب پیش رو چاپ شده، به این ترتیب هستند:

رساله اول: در تیراندازی و کشتی‌گیری و تیغ آب‌دادن و جنگ‌کردن و اسب‌تاختن، رساله دوم: رساله فروسیه، رساله سوم: ایضاح از طاهر ماوراءالنهری، رساله چهارم: هدایة‌الرّمی از محمد بده سید میرعلوی، رساله پنجم، رساله ششم، رساله هفتم: دوازده قاعده تیراندازی، رساله هشتم: چهارده‌باب در تیروکمان، رساله نهم، رساله دهم: منظومه طاهر بلخی.

به‌جز ۱۰ رساله‌ای که کتاب آن را در بر می‌گیرد، پیوست‌ و فهرست‌های زیادی در این کتاب چاپ شده که از صفحه ۲۷۱ تا ۳۵۷ ادامه دارند. فهرست‌هایی که انتهای این کتاب چاپ شده‌اند، به ترتیب عبارت اند از: فهرست منابع و ماخذ، فهرست آیه‌های قرآن مجید، فهرست احادیث و روایات و اقوال عربی، فهرست اشعار رساله‌ها به ترتیب حرف آغازین بیت، فهرست نام کسان، فهرست نامهای جغرافیایی، فهرست نام کتابها و فهرست لغتها، تعبیرها، اصطلاحها و موضوعها.

در قسمتی از این کتاب می‌خوانیم:

چون کمانت زه شود بنگر به هر دو خانه‌اش/ چون ترازو راست باشد آنگهی در تیر آر

اگر محلّ تنها باشد و کمان زه‌کردن خواهد، بدین شکل زه کند: مرد بر زمین مربع بنشیند و کمان را بر ران چپ دارد و گوشه کمان راست به ران اشکال کند. پس به دست چپ قوت کند و کمان بجنباند و به دست راست زه را در ذبّه کند.

دیگر مرد برابر بایستد و گوشه کمان را درون ران چپ در آرد و قبضه کمان را نزدیک پهلوی، جانب پشت برد چنانکه کمان پس پشت رَوَد و زه در سینه مرد باشد به طریق حمایل و گوشه بالا را به دست راست گیرد و به زور پشت و دست راست کمان را بجنباند و به دست چپ زه را در دبّه در آرد.

دیگر اگر بر اسپ سوار باشد گوشه فرودین را در رکاب چپ درآرد و قبضه کمان را بالا برد و به زور هر دو دست کمان را زه کند و بدین شکل اسپ در تک باشد، هم کمان را زه تواند کرد ولیکن بدین شکلها که گفته شده است کمان نرم را زه توان کرد و اگر کمان دیر باز فرود آورده باشد و یا پشکال بر آن گذشته باشد،‌ اول کمان را به آتش نرم کند پس زنجیر دراز کند و زمانی قرارش دهد. بعد، مکان حلقه بالا رود، چون به موازنه زه آید، زه کند.

مهران افشاری درباره چگونگی شکل‌گیری ایده این کتاب نوشته: تابستان سال ۱۳۸۹ شمسی پس از آنکه مرحوم استاد ایرج افشار و این‌جانب با همکاری یکدیگر چند متن از قصه‌های کهن فارسی، خاصه قصه‌های نقالی، را تصحیح کرده بودیم، شادروان آقای افشار پیشنهاد فرمود که متنی دیگر از قصه‌ها را برای تصحیح و تنقیح در دست بگیریم و بنده متقابلا پیشنهاد کردم که به یاری هم مجموعه‌ای از رساله‌های تیراندازی را تصحیح و آماده نشر کنیم و آنچه را هم خود، هر دو، پیش از آن منتشر کرده‌ایم در آن مجموعه بگنجانیم. مرحوم آقای افشار پیشنهادم را پسندید و به فراهم نمودن عکسهای نسخه‌های خطی رساله‌های تیراندازی اهتمام ورزید و حتی در این‌باره با برخی از کتابخانه‌های خارج ایران هم مکاتبه کرد.

درگذشت ایرج افشار در اسفند سال ۸۹ باعث شد تا افشاری کار آماده‌سازی و تدوین مطالب کتاب را به تنهایی ادامه دهد. به این ترتیب به گردآوری دیگر نسخه‌های خطی باقی‌مانده برای تهیه این کتاب رو آورد و پژوهش‌های خود را در این زمینه دنبال کرد. درباره کتاب پیش‌رو لازم است این توضیح را ارائه کنیم که یکی از انواع ادبی به زبان فارسی، رساله‌هایی است که درباره تیراندازی، کمانداری و آداب جنگ نوشته شده‌اند. آن‌چه در این رساله‌ها آمده، درباره چگونگی ساخت تیر و کمان و چگونگی استفاده از آن در جنگ یا شکار است.

این کتاب با ۳۵۷ صفحه، شمارگان ۵۰۰ نسخه و قیمت ۴۳ هزار تومان منتشر شده است.

وقتی مهندسی را رها کردم، فقط می‌دانستم ترجمه را دوست دارم و مهندسی را دوست ندارم... مترجمی جوان را صدا می‌زند و به او می‌گوید که «این را کپی کن، منتها کمی تغییرش بده. اسم تو رو هم می‌زنیم روش و معروف می‌شی»...دانشگاه‌های ما باید «نقد ترجمه» کنند که نمی‌کنند... کتابی که امروز در آمریکا چاپ می‌شود و هفته بعد در ایران پشت ویترین است، چگونه در عرض یک هفته ترجمه و چاپ و صحافی می‌شود و مجوز هم می‌گیرد؟ ...
«خط قرمز» كیمیایی، «مرگ یزدگرد» بیضایی، «سفره ایرانی» عیاری، «گزارش یك جشن» حاتمی‌كیا، «سنتوری» مهرجویی و... در جشنواره فجر به نمایش در آمدند ولی اكران نشدند... «رستاخیز» در جشنواره فجر 8 جایزه گرفت... حدود ۴۰ دقیقه کوتاه شد... ولی اکرانش بیش از نصف روز دوام نیاورد... حالا پس از 7 سال نسخه دانلودی فیلم با زیرنویس عربی و حراج بر دارایی سینما ... این همه آزمون و خطا كافی نیست؟ ...
اگر همه آدمیان به انواع نیکی به حق تقرّب می‌جویند، ای علی تو به انواع عقل به حق تقرّب‌ جو تا گویِ سبقت از همگان بربایی... میان نهج‌البلاغه و فلسفه نسبتی است بی‌نیاز از اثبات و استدلال ... اعتقاد و اعتماد مطلق صدرالمتألهین به کلمات نورانی امیرالمؤمنین و ارجاع مکرّر او به نهج‌البلاغه می‌توانست این کتاب شریف را مقتدای حکمت و اندیشه پیروان صدرایی قرار دهد. ...
از سال ۵۷ تا ۸۸ چه اتفاقاتی رخ داده است که جامعه حالا به اینجا رسیده‌­ است... با شکستن سنگ قبر آن اعدامی خانواده‌­اش را هم داشتند تنبیه می‌­کردند... همین آرمانخواهی است که وادارمان می­‌کند که به بهانه ۸۸ برگردیم و نگاهی به پشت سر بیاندازیم که کجای راه را اشتباه آمدیم؟ کجا غفلت کردیم؟ کجا فریب خوردیم؟... اساس رمانم بر گفت‌­وگو استوار است. گفت­‌وگوی مردی چهل ساله با خودش. ...
در این کتاب به ۴۵۴ اثر ارجاع داده شده است و ایشان چندین برابر این آثار را نیز مطالعه و بررسی کرده است، این حجم از ارجاعات دقیق، قوت علمی کتاب را بین آثاری که اکنون در زمینه عاشورا‌پژوهی وجود دارد نشان می‌دهد... این کتاب پیش از چاپ به چندین منتقد و عاشوراپژوه ارائه شده تا مطالب کتاب تنقیح شود... شیعیان گذشته به استبداد سیاسی و اقتصادی معترض بودند. همین استبداد بود که قاتل امام(ع) شد. ...